In 2019 startte stichting ToxicoWatch (TW) op verzoek van de lokale groep Zubieta-Lantzen een meerjarig biomonitoringsonderzoek naar persistente organische verontreinigende stoffen (POP’s) in de omgeving van de Waste-to-Energy (WtE) verbrandingsoven in Zubieta. Gelegen in de provincie Gipuzkoa, het gemeentelijke district Donostia/San Sebastián, in de buurt van het dorp Zubieta in Baskenland in Noord-Spanje.
TW begon in Zubieta in 2019 met een biomonitoringstudie op basisniveau (‘nulmeting’), uitgevoerd voordat de verbrandingsoven in 2020 in productie ging. De biomonitoringstudies zijn gebaseerd op een uitgebreide reeks biomatrices in de analysejaren (2019-2025), waaronder kippeneieren uit de achtertuin, dennennaalden(Pinus Radiata), vegetatie/bladeren, zoals hulst(Ilex aquifolium), mossen(bryofyten), bodem, sediment, water en zelfs menselijke moedermelk van moeders die in 2019 in de nabijgelegen dorpen Usurbil, Lasarte en Andoain wonen.
Het laatste Biomonitoring (tussentijdse) rapport van1 april 2025, met de steun van Zero Waste Europe, toont de resultaten van de monsters die in mei 2024 zijn verzameld in de omgeving van de waste-to-energy (WtE) afvalverbrandingsoven in Zubieta. Met de focus op de milieu-impact van persistente organische verontreinigende stoffen (POP’s), waaronder polychloordibenzo-p-dioxines (PCDD’s), dibenzofuranen (PCDF’s), dioxineachtige polychloorbifenylen (dl-PCB’s), zware metalen (HM) en perfluoralkylstoffen (PFAS).
Belangrijkste bevindingen Biomonitoring regio Zubieta, 2024:
- In Hernani, dat 3.500 meter ten oosten van de vuilverbrandingsoven ligt, is de hoogste dioxineconcentratie geanalyseerd in kippeneieren uit achtertuinen, van de 13 jaar TW biomonitoring in heel Europa.
- PFAS aangetroffen in alle onderzochte eieren van hobbypluimvee.
- In 2024 wordt PFAS geanalyseerd in een drinkwaterbron op een heuvel bij Andoain.
- Stijgende trends van de analyse van zware metalen, sinds TW biomonitoring 2019-2023, in water, bodem, mossen en sediment, met verhoogde concentraties van:
Water: zink (Zn) en lood (Pb).
Bodem: cadmium (Cd), zilver (Ag), mangaan (Mn) en kwik (Hg)
Mossen(bryofyten): arseen (As), barium (Ba), nikkel (Ni) en tin (Sn)
Sediment: Kobalt (Co), Mangaan (Mn).
