PFAS

Naar schatting zijn er duizenden bestaande PFAS-verbindingen, inclusief omzettingsproducten die worden gevormd tijdens verbranding of xenometabolisme. De huidige voedselveiligheidsbeoordelingen van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) houden slechts rekening met vier PFAS-congeneren en niet met de relatieve potentie (REP) van afzonderlijke verbindingen.

Het biomonitoringsonderzoek van ToxicoWatch maakt gebruik van zowel chemische analyse (LC-MS/MS) als de PFAS CALUX® bioassay. De huidige EU-regelgeving richt zich alleen op de som van vier PFAS-verbindingen die zijn gedefinieerd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA): PFOA, PFOS, PFHxS en PFNA (EFSA-4). Dit is een beperkte selectie van de toxische PFAS-verbindingen die nu vaak worden aangetroffen in verontreinigde omgevingen. De relatieve potentiefactor is opgenomen in de ToxicoWatch-rapporten om een nauwkeuriger beeld van de toxiciteit te geven.

Chemische LC-MS/MS-analyse van PFAS

Chemische PFAS-analyse is beperkt, afhankelijk van het laboratorium, met slechts 4 tot 55 PFAS-stoffen die kunnen worden gemeten. Dit betekent dat minder dan 0,1% van alle PFAS-verbindingen kan worden gekwantificeerd met chemische analyse. Chemische analyse (LC-MS/MS vloeistofchromatografie-massaspectrometrie/massaspectrometrie), uitgevoerd door geaccrediteerde laboratoria voor ToxicoWatch biomonitoring, bevat in totaal 24 PFAS-verbindingen.

Bioassay PFAS CALUX analyse

De PFAS CALUX® maakt gebruik van menselijke beenmergcellijnen (U2OS) waarin het firefly luciferase gen onder controle van Thyroid Responsive Elements (TRE’s) is ingebouwd. Het detecteert schildklierhormoonachtige remmende verbindingen op basis van het vermogen van PFAS om met thyroxine (T4) te concurreren om transthyretine (TTR) bindingsplaatsen. Toenemende PFAS-concentraties verminderen de TTR-binding van T4. Verstoring van T4-TTR-binding wordt vergeleken met perfluoroctaanzuur (PFOA), met een referentiewaarde van één (1), analoog aan TCDD in de TEQ-berekeningen. De resultaten van de PFAS CALUX® worden uitgedrukt in μg PFOA-equivalent per gram product. De PFAS CALUX geeft een completer beeld van de toxische druk van PFAS dan een eenvoudige optelling van enkele congeneerconcentraties.

PFAS-assay FITC-T4-analyse

FITC-T4® is het acroniem voor Fluoresceïne IsoThioCyanaat (FITC) en T4 verwijst naar het schildklierhormoon Thyroxine, dat 4 jodiumelementen (T4) bevat. De PFAS binden zich aan het schildkliertransporter-eiwit transthyretine (TTR), waardoor het natuurlijke hormoon thyroxine (T4) niet aan TTR kan binden. Dit vrije ongebonden hormoon thyroxine (T4) is gerelateerd aan de hoeveelheid PFAS. Analyseresultaten met FITC-T4 worden uitgedrukt in microgram PFOA-equivalenten per gram product (µg PFOA eq./gr product). FITC-T4 wordt gebruikt om te screenen op perfluoralkylstoffen (PFAS), hoewel ook andere stoffen de schildklierfunctie bij mensen kunnen verstoren.

PFAS en afvalverbranding

ToxicoWatch (TW) data onderzoek (2015-2017) van de WtE verbrandingsoven REC emissies, toonde aan dat PFAS deel uitmaken van de inhoud van rookgasemissies van deze afvalverbranding op het moment van onderzoek. Deze TW-bevindingen zijn gepresenteerd op de internationale dioxineconferentie in Krakau Polen, 2018 (zie Presentaties).

Het is een uitdaging voor Waste-to-Energy (WtE)/afvalverbrandingsinstallaties om PFAS volledig te vernietigen door verbranding van (huishoudelijk) afval. Om deze uitdaging aan te gaan, zijn veel hogere verbrandingstemperaturen nodig dan de huidige door de EU voorgeschreven 850°C (met een verblijftijd van 2 seconden in de naverbrandingszone / PCZ), om volledige vernietiging van PFAS door afvalverbranding te bereiken.

Opgemerkt moet worden dat de de-novosynthese in een afvalverbrandingsproces, zelfs bij hoge verbrandingstemperaturen, een belangrijke rol kan spelen bij de vorming van nieuwe fluorverbindingen/PFAS, net als bij dioxinen en PAK. Door de onvermijdelijke afkoelfase van elk verbrandingsproces. Initieel vernietigde – door verbranding – persistente organische verontreinigende molecuulstructuren kunnen opnieuw worden gevormd tot nieuwe (onbekende) toxische stofstructuren van POP’s.

Rekening houdend met het feit dat nieuw gevormde (onbekende) PFAS-verbindingen (door de-novosynthese) niet kunnen worden gedetecteerd met de huidige beperkte chemische analysemethoden voor PFAS. Daarom gebruikt TW de bioassay PFAS CALUX om ook onbekende gefluoreerde stoffen met een PFAS-achtig toxisch effect te kunnen detecteren, waarbij de effecten op de hormonale schildklierfunctie (T4) worden beoordeeld.

Onderzoek naar en monitoring van verbrandingsprocessen tijdens normale en andere dan normale bedrijfsomstandigheden (OTNOC) van verbrandingsprocessen is nodig om te weten of PFAS in het milieu worden uitgestoten door rookgassen van afvalverbranding. Naast onderzoek en monitoring is een optimaal gebruik van goed werkende filtersystemen essentieel om te helpen voorkomen dat PFAS vrijkomen in het milieu door afvalverbrandingsemissies.

Helaas komt PFAS tegenwoordig veel voor in ons dagelijks leven. Als gevolg van de voortdurende en grootschalige industriële productie wereldwijd van allerlei (eenmalig te gebruiken) consumenten-/medische-/landbouwproducten, die opzettelijk geproduceerde PFAS bevatten. Deze door de mens gemaakte giftige gefluoreerde stoffen,‘for-ever-chemicals‘, worden al bijna een eeuw lang gefabriceerd. De productiepraktijken van gefluoreerde stoffen, die met het jaar lijken toe te nemen, leveren een belangrijke bijdrage aan de tsunami van PFAS in ons dagelijks (huishoudelijk) afval. Denk maar aan plastic verpakkingsmateriaal voor voedingsmiddelen met PFAS-inktmarkeringen erop. Dit is slechts een zeer klein deel van de bergen PFAS-houdend afval die dagelijks worden verbrand door (AEEA) afvalverbrandingsovens, die door hun constructie onvoldoende zijn uitgerust om PFAS volledig te vernietigen, vanwege de lage verbrandingstemperaturen en de mogelijkheid van de-novosynthese.

Als de toxische input van afval, dat PFAS en andere POP’s bevat, verbrand blijft worden door WtE/(co-)afvalverbrandingsovens, zal de toxische output van POP-houdende emissies en verbrandingsresiduen (bodem- en vliegas) een potentiële bron blijven van met POP’s verontreinigde lucht, bodem en water, wat een ernstige bedreiging vormt voor onze gezondheid en het milieu.

PFAS en gezichtsmaskers - 2022

Het doel van de ToxicoWatch (TW) Foundation is om het publiek bewuster te maken van blootstelling aan giftige chemicaliën in het dagelijks leven. Daarom startte TW in 2022 het initiatief om een pilotstudie op te zetten naar gezichtsmaskers op basis van de vragen:

  • Wordt PFAS toegevoegd aan gezichtsmaskers?
  • Wat zijn de risico’s voor de menselijke gezondheid als PFAS wordt toegevoegd aan gezichtsmaskers?

Dit onderzoek richt zich op PFAS en de vele manieren waarop het in het menselijk lichaam terechtkomt via de huid, luchtwegen, mond, longen, ogen, neus en de bloed-hersenbarrière.

ToxicoWatch baseerde deze pilotstudie in eerste instantie op drie monsters van gezichtsmaskers voor eenmalig gebruik (FFP2/medical). De gezichtsmaskermonsters die TW gebruikte, waren dezelfde als die in 2021-2022 worden aangeboden aan openbare bezoekers voor gezondheidsbescherming bij de ingang van verpleeghuizen voor ouderen, huisartsenpraktijken en ziekenhuizen.

De gezichtsmaskers voor dit onderzoek werden door het TW-team als klant gekocht bij benzinestations en doe-het-zelfzaken en vervolgens in kleine stukjes geprepareerd voor analyse op PFAS. ToxicoWatch vulde dit pilotonderzoek aan met een literatuurstudie naar PFAS, giftige chemicaliën en textiel.

Steeds meer onderzoeken tonen een verband aan tussen opkomende ziekten en PFAS.

Vanuit het voorzorgsprincipe worden zeer persistente en toxische stoffen als PFAS in (medisch) textiel – bedoeld om onze gezondheid te beschermen – in dit rapport besproken.